EMDR

Eye Movement Desensitization and Reprocessing

EyeEMDR is een succesvolle therapie gebleken voor mensen die te maken hebben gehad met een traumatische ervaring en hier last van blijven houden. Inmiddels is EMDR enorm door ontwikkeld en daardoor breder inzetbaar.

De Amerikaanse psychologe Francine Shapiro kreeg in 1987 tijdens een wandeling last van een onprettige herinnering uit haar jeugd. Ze ontdekte dat de negatieve emotionele lading van deze herinnering sterk verminderde nadat ze haar ogen spontaan enkele malen snel heen en weer bewoog.

Het effect van EMDR is te vergelijken met de REM (Rapid Eye Movements)-fase tijdens het dromen. Het meest opvallende verschijnsel van de REM-slaap is dat de ogen heel snel heen en weer bewegen. Dit hangt samen met de stimulatie van beide hersenhelften. De REM-slaap is voor iedereen nodig om de spanningen van het dagelijks leven te verwerken en een plekje te geven in de hersenen. Als we te weinig slapen en dromen, worden we erg gestresst. EMDR bootst de REM-fase na: de cliënt is net als tijdens het dromen bezig met het verwerken en integreren van psychisch materiaal doordat beide hersenhelften bilateraal worden gestimuleerd.

Hoe gaat EMDR in zijn werk?

De therapeut zal de cliënt vragen aan de gebeurtenis terug te denken compleet met de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te krijgen. Daarna zal de therapeut vragen om de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidende beweging.
Vaak zal dat de hand van de therapeut zijn. De therapeut zal vragen de aandacht hierop te richten en beweegt daarna de hand op ongeveer 30 centimeter afstand voor het gezicht langs.
Er wordt op die manier een serie van ongeveer 25 oogbewegingen gemaakt. Na elke serie oogbewegingen wordt er even rust genomen. De therapeut zal de cliënt dan vragen wat er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure brengt vaak een stroom van gedachten en beelden op gang, maar ook gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen. De cliënt wordt na elke serie oogbewegingen gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna een nieuwe serie oogbewegingen volgt.

De series oogbewegingen zorgen er op een gegeven moment voor dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. Het wordt dus steeds makkelijker aan de oorspronkelijke gebeurtenis terug te denken. In veel gevallen veranderen ook de herinneringen zelf en worden ze bijvoorbeeld waziger of kleiner. Maar het kan ook zijn dat minder onprettige onderdelen van dezelfde situatie naar voren komen. Een andere mogelijkheid is dat er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een andere, minder bedreigende, betekenis aan de gebeurtenis geven. Deze effecten dragen ertoe bij dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in de levensgeschiedenis van de persoon.

Na afloop van een EMDR therapie kan de stroom gedachten of beelden nog even doorwerken. Dat is goed. Het is een geruststelling om te weten dat dit meestal niet langer dan drie dagen duurt. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht ontstaan. Het is aan te raden een dagboek bij te houden om op te schrijven wat er naar boven komt. Deze dingen kunnen dan in een volgende sessie besproken worden.